Geloof
Van jongs af aan was het geloof voor David Citgez altjd erg belangrijk geweest. Hij leeft ervoor, groeide op binnen de Aramese gemeenschap in Gronau en maakt daar actief deel van uit sinds hij negen jaar oud was. Eerst als misdienaar en tot eind vorig jaar als subdiaken. Omdat deze rang een voorwaarde is voor wat de 37-jarige oorspronkelijk niet had gedacht dat hij zou worden: priester.

“Dit is geen werk, dit is een roeping”, zegt priester David Citgez (37) na afloop van de bijzondere kerkdienst in het Syrisch-Orthodoxe Mor Ephrem klooster in Glane. “God heeft me geroepen om zijn schapen naar hem toe te leiden.”

Priesterwijding
De wijding tot priester bestaat uit een groot aantal eeuwenoude rituelen, uitgevoerd door de bisschop en andere kerkelijk leiders van de Syrisch-Orthodoxe kerk. Pas als uren later de rijk versierde mantel wordt omgehangen is David Citgez echt priester. “Het is een onbeschrijflijke dag, een onbeschrijflijke ochtend”, zegt David nog wat overdonderd tegen RTV Oost. “Alle glorie aan God, meer kan ik nu niet zeggen.”

De ceremonie wordt bijgewoond door Syrisch-Orthodoxe christenen van over de hele wereld. Er zijn gasten uit Amerika, Zweden, Zwitserland, en natuurlijk Nederland en Duitsland. Wie de priesterwijding van dichtbij wil meemaken, moest al ruim van tevoren een plekje reserveren in de kerk. De andere bezoekers zijn aangewezen op grote tv-schermen buiten op het plein voor de kerk.

Groeiende kerk
Het Mor Ephrem klooster is het spirituele centrum van de Syrisch-Orthodoxe gemeenschap in Nederland. In een tijd waarin veel Nederlandse kerken vergrijzen en leeglopen, wordt de Syrisch-Orthodoxe kerk alleen maar groter.

Bij de ceremonie zijn dan ook veel jonge mensen: “Dit is echt heel bijzonder”, beamen twee vriendinnen van twintig. “Dit maak je misschien maar één keer in je leven mee. De vorige priester was er meer dan veertig jaar, en David is nog jong, dus die blijft hopelijk ook heel lang.”

De dienst duurt bij elkaar bijna vier uur. “Voor jou is dat misschien lang”, zegt David. “Maar voor mij is het niet meer dan een oogknippertje. Het is voorbij gevlogen.” Vanaf nu is David priester van de grote parochie van de St. Jacob van Sarugh kerk van Enschede. Zijn voorganger, aartspriester Abuna Paulus Akman, is na 43 jaar trouwe dienst met pensioen.

Viering
Na de priesterwijding van mshamshono David Citgez in het Mor Ephrem klooster werden alle aanwezigen uitgenodigd om het programma voort te zetten in de Colloseum Partyzaal in Enschede.

Hier werd eerst een heerlijke maaltijd geserveerd aan de ruim 1.200 genodigden. De aanwezigen werden getrakteerd met prachtige kerkliederen in het Aramees gezongen door het koor van de Mor Yakub kerk. De cameraploeg van Suryoyo Sat was ook op deze bijzondere dag aanwezig. Als afsluiting van deze feestelijke gelegenheid ontving de nieuw gewijde priester David de felicitaties en cadeaus van de aanwezigen.

Namens Suryoyo Sat willen wij hierbij abuna David Citgez en de Mor Yakub d’Sarugh kerk nogmaals feliciteren met de priesterwijding. Moge God hem bijstaan in zijn herderlijke taak om zijn parochie geestelijk en spiritueel te leiden.

Foto’s: Pascal Korver

Kinderboek met oude traditie
Toen de eerste gasten gearriveerd waren, was het midden van de winkel, behorend tot de oudste winkelbedrijven van Twente, omgebouwd tot een presentatie-ruimte met banner, posters en flyers. De tafel met drankjes en de heerlijke hapjes die Carpe Diem verzorgd had, maakten het geheel helemaal feestelijk. Het traditioneel gebakken brood herinnerde eraan dat het niet alleen om een Nederlandstalige kinderboek ging, maar om een kinderboek met een oude traditie. Een boek met meerdere lagen. Een kinderboek met een missie.

“Dit boek brengt ons terug naar het dorpsleven, zoals onze ouders en voorouders die geleefd hebben. Een leventje waar ik de eerste jaren van mijn leven van heb geproefd”, zegt Stire.

De Aramese schrijfster Stire Kaya-Cirik brengt het dorpsleven in Tur Abdin tot leven in dit nieuwe kinderboek Mijn dorpje. Tijdens de boekpresentatie bij boekhandel Broekhuis hadden circa 80 personen de eer om daar ook aanwezig te zijn. Stire was omringd door vrienden, familie en bekenden, waarbij sommigen zelfs grote afstanden hadden afgelegd om deze heugelijke gebeurtenis niet te missen.

‘Een kostbaar geschenk’
De toespraak van Mor Polycarpus was een schot in de roos. Na zijn inhoudelijke deel in algemene zin, richtte hij zich naar Stire in een persoonlijke boodschap. Met zijn woorden gaf hij een belangrijke betekenis aan Mijn dorpje en Stire’s eerdere roman, Echo uit een onverwerkt verleden. ‘Uw boeken, en in het bijzonder Mijn dorpje, zijn meer dan alleen verhalen. Ze zijn een bron van inspiratie en een vonk voor de verbeelding van onze kinderen. Door uw werk kunnen onze jongste generaties dromen over en zich verbinden met hun culturele wortels, zelfs als zij ver van Tur Abdin zijn opgegroeid. Uw verhalen bouwen bruggen tussen generaties en culturen. Zij zijn er niet alleen voor onze Syrisch-orthodoxe kinderen om hun erfgoed te begrijpen, maar bieden ook andere, Nederlandse kinderen een venster op onze rijke geschiedenis en tradities. Dit draagt bij aan wederzijds begrip en respect in onze diverse samenleving. Namens onze hele gemeenschap wil ik u bedanken voor uw toewijding en creativiteit. Uw boeken zijn een kostbaar geschenk dat de dromen en inspiratie van onze kinderen voedt. En daarmee de toekomst van onze gemeenschap verrijkt’. Met zijn woorden van dank voor ‘de waardevolle bijdrage aan het behoud en verspreiding van onze Aramese taal en cultuur’, sloot de bisschop zijn toespraak af voor het publiek dat geboeid stond te luisteren. 

Gegrepen door de Aramese taal
Professor Heleen Murre-van den Berg, decaan van de faculteit der filosofie, theologie en religiewetenschappen van de Radbaud Universiteit Nijmegen, vertelde tijdens haar inspirerende toespraak hoe zij via haar oorspronkelijke studie Hebreeuws had kennis gemaakt met het Aramees. Een kennismaking die haar greep. Zij liet het Aramees niet meer los en het werd haar nieuwe werkveld. Toen zij het zelfgebakken brood zag die Stire’s zus speciaal voor de gelegenheid had gebakken, moest zij denken aan het eten in Tur Abdin tijdens haar reis. Zij vertelde over haar bezoek aan Tur Abdin en de intense smaak van alles wat zij daar at. Hoe heerlijk de vers geraapte eieren hadden gesmaakt. Zij refereerde naar de watermeloen die zij net hadden gegeten, maar ‘dat smaakt lang niet zo lekker als de watermeloen in Tur Abdin’, aldus de professor. Na het lezen van Mijn dorpje stuurde zij Stire haar reactie die zij samenvatte met de woorden: ‘ik vind het heel goed gedaan – prachtig hoe je die sfeer treft, een lief kinderverhaal vertelt en tegelijkertijd door de Aramese termen ook de wereld van de taal bij kinderen en ouderen levend houdt’.

Voor onze bejaarden een gevoel van thuiskomen in Mijn dorpje
Nicme Ilgun begint met het voorlezen van een brief namens Sevilay Luiken-Dalli, haar collega vanuit de Turkse gemeenschap, die wegens omstandigheden helaas verhinderd was bij de boeklancering aanwezig te zijn. De brief die hun gezamenlijke visie uitdraagt omtrent de ouderen en bijbehorende ouderenzorg, maakt duidelijk hoe belangrijk cultuursensitieve zorg voor de ouderen met een migratieachtergrond is.

Nicme leest hun gezamenlijke woorden voor: ‘In Tur Abdin is de wij-cultuur diep verweven met de samenleving. De overgang naar een land waar de ik-cultuur overheerst, is een enorme omschakeling voor iemand die de taal, rituelen en gebruiken niet kent. Je thuistaal geeft een gevoel van herkenning, geborgenheid, vertrouwen en veiligheid…. Wanneer dementie toeslaat, keren zij terug naar hun thuistaal, gebruiken en rituelen. Wat ze willen, is de veiligheid en het vertrouwen voelen dat alles goed komt… Hoe mooi is het dat zij door middel van verhalen uit Mijn dorpje weer kunnen terugkeren naar hun thuis?’

In een persoonlijke noot vertelt Nicme over de reactie van ‘haar’ bejaarden op Mijn dorpje. Zij had er twee bladzijdes uit voorgelezen, maar door hun enthousiaste reacties waren zij anderhalf uur verder. En zo brengt Mijn dorpje niet alleen de kinderen, maar ook de grootouders zelf terug naar hun dorpjes waar zij geboren en getogen waren als de laatste generatie van de vele, vele generaties vóór hen in Tur Abdin, een gebied dat duizenden jaren lang hun thuisland is geweest.

Bestellingen
De boeklancering bij boekhandel Broekhuis was een groot succes en kan een begin zijn van een vruchtbare samenwerking. Mijn dorpje is verkrijgbaar bij alle filialen van Boekhandel Broekhuis. Voor andere verkooppunten of andere vragen, kan er contact worden opgenomen met Stire zelf (www.stirekaya.com of info@stirekaya.com).

Verder is dit kinderboek ook verkrijgbaar via Suryoyo Sat en de Mor Ephrem Shop in het klooster. Meer info hierover volgt op korte termijn.

Foto’s: Johan David

Gebeden
In het Volkspark in Enschede is zaterdagavond de genocide op de Arameeërs in 1915 herdacht. De herdenking, die om 19:00 uur begon, werd bijgewoond door ruim 450 belangstellenden. Na het in acht nemen van twee minuten stilte, werd een toespraak gehouden namens de organisatie, maar ook door onder meer Tweede Kamerleden Isa Kahraman (NSC), Caroline van der Plas (BBB) en Don Ceder (CU). Voorafgaande aan de jaarlijkse herdenking werd in de Syrisch-Orthodoxe St. Jacobkerk aan de M.H. Tromplaan gebeden voor de slachtoffers.

Slachtoffers
Bij de herdenking in het Volkspark waren ook Turkse Nederlanders aanwezig. Hun aanwezigheid is bijzonder, omdat de volkerenmoord in 1915 nog altijd wordt ontkend. Bij die genocide kwamen 1,5 miljoen Armeniërs en 750.000 Aramese christenen om het leven. Die slachtoffers worden jaarlijks herdacht op 15 juni. De herdenking in Enschede is een initiatief van Comité 1915, een samenwerkingsverband van Aramese organisaties in Twente.

De officiële erkenning van de Aramese genocide is dichtbij, en daar hoort een monument in Enschede bij. Een monument dat er eigenlijk allang had moeten en kunnen zijn, vindt het Comité 1915.

Sayfo
In en rond het jaar 1915 werden volgens schattingen van wetenschappers honderdduizenden christenen in het Ottomaanse Rijk vermoord. De Aramese volkerenmoord, nauw verwant aan de Armeense genocide, wordt ook aangeduid met de term Sayfo (betekend zwaard in Aramees). De Turkse overheid ontkent nog altijd dat sprake was van een genocide.

Politici
Bij de herdenking zaterdagavond spraken ook verschillende politici, onder wie Caroline van der Plas (BBB), Don Ceder (ChristenUnie) en Isa Kahraman (NSC). Kahraman is zelf Arameeër en kleinkind van een overlevende. De politici willen dat de Nederlandse regering de volkerenmoord op de Arameeërs erkent.  „Nederland is het enige Benelux-land dat de genocide nog steeds niet officieel erkent. Ik blijf mij ervoor inzetten dat dit wordt rechtgezet”, meldde CU’er Ceder op X.

Geschiedenisboeken
De Holocaust, de genocide in Rwanda en de Armeense genocide… De geschiedenisboeken staan vol met vreselijke verhalen over massamoorden in diverse landen – ver weg en dichtbij. Deze maand is het 109 jaar geleden dat het Aramese volk door een genocide van de toenmalige Ottomanen en Koerdische zijde op een haar na werd uitgeroeid. Tijdens deze volkerenmoord in 1915, die vaak ten onrechte wordt verward met de Armeense genocide, werd meer dan 70 procent van de Arameeërs meedogenloos vermoord.

Oude volk
Het Aramese volk is momenteel een staatloos volk. De Arameeërs moesten overleven te midden van strijdende grootmachten. Toch drukte het inmiddels 3000 jaar oude volk als minderheid een grote stempel op de taal en cultuur in het Midden Oosten. De Aramese taal werd gesproken door Jezus en Zijn generatiegenoten en het Aramese volk was eeuwenlang de drager van het christelijk geloof in het Midden Oosten.

Monument
Het nog steeds niet erkennen van de genocide op Arameeërs door de Nederlandse regering en het ontbreken van een monument in het Volkspark waren onderwerpen die als een rode draad door de herdenking liepen. Johan Kurt, voorzitter van de Aramese Federatie Nederland, deed dan ook een oproep aan de nieuwe regering: “Nu is het moment om geschiedenis te schrijven en een voorbeeld te zijn voor andere naties en volkeren: Erken de genocide van 1915. Zonder die erkenning is er geen beschaving.”

Kurt zei het pijnlijk te vinden om keer op keer te moeten constateren dat het leed van de Arameeërs niet wordt erkend en dat de geschiedenis zich herhaalt. “We hebben het meegemaakt met de opkomst van IS in Irak en Syrië, maar ook met de onteigening van erfgoed in Turkije”, schrijft 1Twente.

Inspanningen
Hij wees ook op alle inspanningen die de afgelopen twee jaar tevergeefs zijn gedaan voor een herdenkingsmonument in het Volkspark. Het Comité 1915 in eerste instantie hulp en steun van het Enschedese college, maar na protesten van tegenstanders van het monument en boosheid bij de Turkse gemeenschap in Enschede werd die steun ingetrokken.

In een brief aan raadsleden gaf het college vorig jaar als voornaamste reden aan dat er geen gezamenlijk draagvlak was in de Assyrische gemeenschap. Burgemeester Roelof Bleker zou eind november hebben geprobeerd om de Aramese en Assyrische gemeenschap tot elkaar te laten komen. “Over onder andere de uiterlijke kenmerken van het monument”, aldus de woordvoerder. “Helaas zonder resultaat.”

Onrechtvaardig
Kurt deed een oproep aan burgemeester Bleker om het besluit van vorig jaar terug te draaien en alsnog mee te werken aan de realisatie van het herdenkingsmonument. “Het is onrechtvaardig om een monument dat ons is toegezegd te ontnemen. Daar is geen gegronde reden voor. Wij Arameeërs hebben, net als andere volkeren, het recht om te herdenken bij een monument ter nagedachtenis van onze slachtoffers. Het niet toekennen van een monument is zout strooien in de wond van de genocide die wij al meer dan honderd jaar dragen.”

Verzoening
Tweede Kamerlid Isa Kahraman uit Rijssen (NCS) zei tijdens de bijeenkomst dat hij de hedendaagse Turken niets kwalijk neemt voor wat er in het verleden is gebeurd. “De tragische gebeurtenissen van de genocide vonden plaats in een ander regime, in een tijd die ver achter ons ligt.” De ontkenning van de genocide door de Turkse staat, gaat hem wel aan het hart. “Het ontbreken van erkenning vormt een obstakel voor verzoening. Zonder een gezamenlijke confrontatie met de waarheid kunnen we niet voorwaarts bewegen. Zonder erkenning kunnen we geen bruggen bouwen naar verzoening.”

Broedervolkeren
Ronny Naftaniel, voormalig directeur van het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI), die ook een toespraak hield, noemde de Arameeërs en de Joden broedervolkeren. Hij wees op Abraham die als grondlegger van het Jodendom wordt gezien en ook wel de zwervende Arameeër wordt genoemd in de Bijbel. Ook haalde hij Joodse geschriften aan die soms deels of geheel in het Aramees zijn geschreven. Hij wees ook op een dramatische verbintenis en dat is dat beide volkeren slachtoffer zijn geworden van genocide.

Naftaniel hekelde het besluit van het Enschedese college om toestemming voor een monument in te trekken vanwege te weinig draagvlak. “Inderdaad: niet alle inwoners van Enschede zullen een genocidemonument toejuichen. Maar hoeveel draagvlak moet je hebben voor een monument? Dit mag je een grote groep stadsgenoten toch niet onthouden?”

Oproep
“Voor dit soort morele beslissingen kan het stadsbestuur niet een college van alle Enschedeërs zijn. Stel dat nazaten van NSB’ers bezwaar zouden maken tegen een Holocaustmonument, dan zou de wereld te klein zijn. Ook in de gemeenteraad van Enschede.” Ook Naftaniel deed daarom een oproep aan het college: “Keer op uw schreden terug. Verlaat het idee om de grootste schreeuwers tevreden te stellen.”

Synagoge-ophef
Naftaniel kaartte ook nog een andere gemeenschappelijke kwestie aan: De opstelling van het Enschedese college ten opzichte van beide gemeenschappen. Hij wees op een incident tijdens het 95-jarige bestaan van de Synagoge in Enschede toen burgemeester Bleker niet in de buurt van de Israëlische ambassadeur wilde zitten en door ook nog eens een fotomoment uit de weg te gaan. Het incident zorgde voor de nodige ophef. Bleker gaf naderhand als argument aan ‘er voor alle Enschedeërs te zijn’ en daarom weg te willen blijven van internationale conflicten. Hij bood de Israëlische ambassadeur daarop zijn excuses aan.

Erkenning genocide
BBB-leider en Tweede Kamerlid Caroline van der Plas was speciaal naar Enschede gekomen voor de herdenking en zei zich ervoor in te zetten dat de genocide op Arameeërs eindelijk wordt erkend door de regering. “Ik hoop hier volgend jaar niet alleen met de collega’s van de NSC en de PVV te staan, maar ook met een lid van het kabinet en misschien wel met de minister-president.”

Het Tweede Kamerlid sprak de hoop uit dat het monument in Enschede er snel komt. “Geef erkenning aan het leed dat de Aramese gemeenschap is aangedaan en geef mensen een plek om te herdenken.” Van der Plas sloot haar toespraak af met een boodschap aan Bleker: “Neem regie en toon moed. Geef hoop en toon lef.”

Foto’s: Vincent Jannink & Pascal Korver

Doelgroep
Mijn dorpje is bedoeld voor kinderen tussen de 7 en 14 jaar, maar het boek spreekt ook jongeren en volwassenen aan. Voor hen die het dorpsleven zelf niet hebben meegemaakt, is het een leerzame kennismaking. Voor diegenen die wel bekend zijn met deze manier van leven, biedt het een feest van herkenning. Stire belicht in haar boek de primitieve maar bijzondere levensstijl en eeuwenoude culturele tradities van onze voorouders in Tur Abdin. “Veel van onze kinderen hebben hier geen beeld bij en kunnen daarom veel leren uit dit boek,” zegt Stire in een interview met Suryoyo Sat. “Wij zijn de laatsten die dit nog kunnen vertellen. Als wij dat niet doen, gaat deze kennis voor altijd verloren.”

Eerste boek
In 2013 debuteerde Stire met Echo uit een onverwerkt verleden, een historische roman gebaseerd op waargebeurde verhalen uit 1915 over de wreedheden tegen de Syrisch-Aramese gemeenschap in Tur Abdin. Ook dit werk ontving lovende reacties van lezers.

Inspiratiebron
Haar passie voor schrijven werd aangewakkerd door wijlen haar moeder en versterkt door mnoho aartsbisschop Mor Julius Yeshu Cicek, die een cruciale rol speelde in de gemeenschap en haar jeugd. Cicek benadrukte het belang van leren, studeren en schrijven, en wist deze passie over te brengen op de jeugd. Door zijn betrokkenheid bij de gemeenschap bouwde hij persoonlijke en vaderlijke banden op en inspireerde hij velen, waaronder Stire. Hij sprak vaak over het belang van het vastleggen van hun taal en cultuur in boeken, zowel in zijn preken als tijdens persoonlijke gesprekken in kleine groepen. Deze boodschap resoneerde extra sterk bij Stire, aangezien haar moeder hetzelfde belang benadrukte vanaf haar kinderjaren. Zijn woorden inspireerden haar om deze boodschap in haar werk voort te zetten.

Geboorteplaats
Stire Kaya-Cirik is de dochter van Gevriye en Nisane Cirik uit Kafro Elayto in Tur Abdin en werd geboren in Gunduksukro (ook wel Kritho di Hito genoemd). Ze is getrouwd met advocaat Resit Kaya en is de schoondochter van wijlen aartspriester Gabriel Kaya uit Hengelo. Stire is ook moeder van vier kinderen en oma van twee kleinkinderen. Familie speelt een centrale rol in haar leven, zoals kenmerkend is voor onze gemeenschap, wat duidelijk naar voren komt in Mijn dorpje. De indrukwekkende tekeningen en haar warme herinneringen hebben er mede voor gezorgd dat Mijn dorpje een gezellig en sympathiek kinderboek is geworden.

“Dit boek brengt ons terug naar het dorpsleven, zoals onze ouders en voorouders die geleefd hebben. Een leventje waar ik de eerste jaren van mijn leven van heb geproefd”, zegt Stire.

Educatief karakter
Stire benadrukt het belang van educatieve kinderboeken voor de ontwikkeling van een kind. “Ze stimuleren de nieuwsgierigheid en het leervermogen en helpen kinderen op een leuke manier kennis te maken met nieuwe onderwerpen en vaardigheden,” zegt ze. Haar boek biedt niet alleen taalontwikkeling in Nederlands en Duits. Wil je namelijk ook het Aramees van je kinderen opkrikken, dan kun je ze door middel van een QR-code naar het verhaal laten luisteren in het Aramees. Voor de ouderen uit de gemeenschap die noch Nederlands, noch Duits kunnen lezen is die QR-code overigens ook een uitkomst. Daarmee bereikt Mijn dorpje nog een doelgroep, namelijk de ouderen die nog levendige, persoonlijke en nostalgische herinneringen hebben aan een leventje dat in niets lijkt op hun huidige leven. Een leventje uit lang vervlogen tijden.

Beschikbaarheid
Mijn dorpje is verkrijgbaar via Suryoyo Sat Nederland, het Mor Ephrem klooster in Glane, de website van de schrijfster (www.stirekaya.com), en via e-mail (info@stirekaya.com).

Wilt u ook uw kinderen kennis laten maken met het leven van hun grootouders en vele generaties daarvoor? Bestel dan nu Mijn dorpje en ontdek onze rijke geschiedenis en tradities van Tur Abdin.

Herdenken
Dit jaar wordt herdacht dat 109 jaar geleden de genocide op de Arameeërs en andere christelijke minderheden  heeft plaatsgevonden. Een georganiseerde massaslachting die naar schatting 750.000 Aramese burgers onder het Ottomaanse bewind het leven heeft gekost. Een treurige herdenking, niet alleen omdat deze volkerenmoord nog steeds niet algemeen bekend en erkend is, maar ook omdat de gebeurtenissen van toen zich vandaag in precies dezelfde regio herhalen onder de nabestaanden van overlevenden van de genocide.

Genocide
De genocide van 1915 vormt een historisch dieptepunt van de vervolging van de Arameeërs. In het jaar 1915 werd meer dan 70% van de onschuldige Aramese gemeenschap uitgemoord. De christenen, waaronder Arameeërs, vormden ongeveer 20% van de bevolking in Turkije. Anno 2024 is in Turkije minder dan 1% van de bevolking christen.

Het Volkspark
De herdenking zal om 19.00 uur in het Volkspark, Parkweg 45 in Enschede plaatsvinden. Voorafgaand aan de herdenking zal om 18.30 uur in de nabijgelegen Syrisch-orthodoxe St. Jacobkerk (M.H. Tromplaan 50) gebeden worden ter ere van de slachtoffers van de genocide. Dit gebed zal worden geleid door aartspriester Paulus Akman.

Prominente sprekers
Aansluitend na het gebed zal er worden gelopen naar het Volkspark om het programma daar voort te zetten. Tijdens deze herdenking zullen diverse prominente sprekers aan het woord komen. Muzikale begeleiding zal door het kerkkoor van de St. Jacobkerk verzorgd worden.

Programma
Het voorlopige programma van de herdenking bestaat onder andere uit toespraken van de volgende personen:

• Ilan Be Basso (EU-parlementariër uit Zweden);
• Caroline van der Plas (Tweede Kamerlid en fractievoorzitter BBB);
• Isa Kahraman (Tweede Kamerlid);
• Kemal Yalçin (Turkse schrijver over de genocide op de Arameeërs);
• Sander Smit (Lijsttrekker BBB Europa);
• Don Ceder (Tweede Kamerlid);
• Ebru Umar (columniste);
• Nicolai Romashuk (Armeense Kerk Almelo);
• Ronny Naftaniel (oud-directeur van het CIDI);
• Johan Kurt (voorzitter Comité 1915);
• Aziz Beth Aho (voorzitter Aramese Beweging voor Mensenrechten).

Samenwerking
Comité 1915 is een samenwerkingsverband van Aramese organisaties in Twente met als doel de genocide op Arameeërs te herdenken en het publiek in Nederland te informeren over deze genocide. Aan Comité 1915 nemen de onderstaande organisaties deel:

• Suryoye Aramese Federatie Nederland (SAFN);
• Aramese Beweging voor Mensenrechten (ABM);
• Aramese televisiezender Suryoyo Sat Nederland;
• Aramese cultuurvereniging Abgar Rijssen;
• Cultuurvereniging Platform Aram Enschede;
• Suryoye Aramese Vereniging Oldenzaal (SAVO);
• Baradaeus Hengelo.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Comité 1915 via het volgende e-mailadres: 1915comite@gmail.com of via de website comite1915.nl.

Het paasfeest van de veelal Arameeërs, ook wel Suryoye genoemd, kent veel gelijkenissen met het paasfeest zoals het bij velen in Nederland bekend is. Zo worden er geverfde eieren uitgedeeld, wordt er eitje-tik gespeeld, en delen de mensen zelfgemaakte zoetigheden met elkaar.

De Suryoye vieren met Pasen niet alleen dat Jezus is opgestaan uit de dood, maar herdenken ook de mensen die overleden zijn: “Mensen condoleren elkaar, maar het is geen verdrietige dag. Er wordt gevierd dat Jezus is opgestaan uit de dood en we geloven dat de overledenen met Hem zijn”, vertelt iemand uit de gemeenschap.

Pendelbussen vanwege drukte
In overleg met de gemeente Losser en de provincie Overijssel heeft de organisatie besloten om rondom het klooster een autovrije zone in te stellen. De bezoekers worden met een pendelbus van de parkeerplaats bij de Grolsch Veste in Enschede naar het klooster aan de Glanerbrugstraat in Glane gebracht.

De bussen worden ingezet vanwege de verwachte drukte en het feit dat de weilanden rondom het klooster – die normaal gesproken als parkeerplaats gebruikt worden – te drassig zijn.

Voor de bezoekers uit Duitsland rijden er pendelbussen vanuit Gronau naar het klooster.

Tekst: rtvoost.nl

Al in de derde eeuw is de veertigdaags vasten, ter herinnering aan Jezus’ in de woestijn, eraan vastgekoppeld en heeft men de heilsgeheimen op verschillende data gezet en een specifieke liturgie gegeven. Pasen is hiervan het religieuze hoogtepunt.

In de Syrisch orthodoxe traditie kent men de 48 dagen vasten wat ook wel Grote vasten (‘Saumo Rabo’) wordt genoemd om het te onderscheiden van de kerst vasten wat ook wel de kleine vasten (‘Saumo Zhuro’ wordt genoemd (voorheen 25 dagen nu 10 dagen). Daarnaast kennen we meerdere vasten dagen zoals, het vasten van de apostelen, vasten van de heilige maagd Maria, vasten van het Kruis, het vasten van Nineve. Buiten deze feesten wordt er ook elke woensdag en vrijdag gevast. We herdenken dat Jezus Christus op een woensdag was gevangen genomen en op de vrijdag was berecht en gekruisigd.

Vasten betekend dat we geheel onthouden van producten die oorsprong vonden in zuivelproducten zoals boter, kaas, melk en eieren dus ook geen vlees met uitzondering op vis. Dus net zoals veganist leeft, alles wat plantaardig is mag men wel eten. Je kunt ook kiezen om geen seksuele gemeenschap te hebben in overleg met je partner.

Moge ons vasten ons allen verheffen en ons voorbereiden op de vreugde van het feest van de glorieuze Verrijzenis, dat de triomf van het leven over de dood verkondigt.

Mattheüs 6:16-18: “Wanneer jullie vasten, doe dan niet als de huichelaars met hun sombere gezichten, want zij vertrekken hun gezicht om iedereen te laten zien dat ze aan het vasten zijn. Ik verzeker jullie: zij hebben hun loon al ontvangen. Maar als jullie vasten, was dan je gezicht en wrijf je hoofd in met olie, zodat niemand ziet dat je aan het vasten bent, alleen je Vader, die in het verborgene is. En jullie Vader, die in het verborgene ziet, zal je ervoor belonen.”

Een film die er allang had moeten zijn. Maar ook een film die heel moeilijk te maken was. Want hoe kun je een levenslange activiteit, kundigheid, arbeid, liefde en passie weergeven in ongeveer anderhalf uur? Hoe breng je een unieke persoonlijkheid in beeld, zonder af te doen aan die persoon? Dat was een grote uitdaging, maar een uitdaging die is aangegaan door de makers van Ware herder.

Jongeren
Op een zonnige zondagmiddag werd om 13:30 uur de toegang van de bioscoop De Omval geopend. Er waren opvallend veel jongeren gekomen. Maar in het algemeen was het toch een mooie mix van jong en oud, met circa 180 aanwezigen in een volle zaal. Om 14:00 uur hebben de moderatoren Diana Ipek en Nathalie Yacoub kort het welkomstwoord gehouden.

Gezegende werken
In het eerste deel van de film werden de kijkers meegenomen terug in de tijd tot het geboortejaar (1942) van Mor Julius Yeshu Cicek. In een flits werden de jeugdjaren van Yeshu Cicek toegelicht, ondersteund met een tijdlijn in beeld gebracht. Op jonge leeftijd was het al duidelijk te zien dat Yeshu Cicek over bijzondere eigenschappen beschikte. De gezegende werken van Yeshu Cicek begonnen al vanaf zijn jeugdjaren. Op jonge leeftijd en meestal in moeilijke omstandigheden heeft hij al een belangrijke bijdrage geleverd voor zijn Syrisch-orthodoxe kerk en gemeenschap. In de film is dit op een hele interessante wijze in beeld gebracht, waardoor de aandacht van de kijker wordt vastgehouden.

Aartsbisschop
Het tweede deel van de film ging vooral over de periode van Cicek, toen hij (vanaf 1977) aartsbisschop was geworden van de Syrisch-orthodoxe kerk in Midden-Europa. In de film is te zien dat Cicek toen een hele grote verantwoordelijkheid op zijn schouders had genomen. Het was weer in hele moeilijke omstandigheden, maar ditmaal in een andere soort situatie en omgeving als in Tur Abdin. Cicek heeft bijzonder veel bereikt voor zijn kerk en gemeenschap. Diana Ipek, de moderator, en medeorganisator van de vertoning, raakte onder de indruk hoe beeld, creativiteit, geloof, cultuur met ondersteunende verhalen zijn verweven: “De makers van de film hebben de persoon en de waardevolle nalatenschap van aartsbisschop Cicek op uitstekende wijze in beeld gebracht. Ware herder is een film die met een educatieve en emotionele impact bij heel veel mensen binnenkwam.”

Na afloop van de film volgde een luid applaus van de aanwezigen. De film Ware herder werd voor het eerst vertoond in de regio Amsterdam. In de film die circa 100 minuten duurt, wordt grotendeels in het Aramees gesproken, met Nederlandse ondertiteling. Het filmtheater is bij uitstek een plaats waar mensen van verschillende leeftijden elkaar tegenkomen en waar ook kennis kan worden overgedragen door middel van presentaties van films, boeken, etc.

Filmmaker
Na afloop van de film was er een korte vragenronde gepland met belangrijke personen die betrokken waren bij de productie van de film. De filmmaker/regisseur Johan David was de initiatiefnemer van de film Ware herder. Hij gaf aan dat hij in het jaar 2011 geïnspireerd was geraakt toen hij het levensverhaal over wijlen aartsbisschop Cicek voor het eerst van verschillende mensen had gehoord. Sindsdien was het een langgekoesterde wens van hem om ooit een film over aartsbisschop Cicek te maken. Hij vond dat het verhaal van deze bijzondere persoon aan een zo groot mogelijke groep mensen getoond moest worden.

Belangrijke steun
In 2015 heeft Johan David met 1Twente (voorheen TV Enschede) een productiepartner gevonden met wie hij samen dit filmproject was gestart. Daarnaast noemde Johan ook de naam van zijn goede vriend Gewargis Acis, die vanaf het begin een ontzettend belangrijke steun voor hem was geweest om de film samen met zijn productieteam te kunnen realiseren. Gewargis Acis, voorzitter van Suryoyo Sat Nederland, werd naar voren geroepen. Hij gaf aan dat er acht jaar is gewerkt aan de film, totdat het eindelijk aan het grote publiek vertoond kon worden. Het was soms met vallen en opstaan, maar zij zijn tevreden met het eindresultaat. Tot slot dankte hij alle aanwezigen, vrijwilligers, sponsoren/donateurs en samenwerkende partners die dit allemaal mogelijk hebben gemaakt.

Special guest
Op deze zondagmiddag was Stire Kaya-Cirik als speciale gast uitgenodigd. Zij is schrijfster en heeft aartsbisschop Cicek gekend. En als echtgenote van de vertrouwenspersoon van Cicek heeft zij Cicek echter ook van dichtbij meegemaakt. Als hoofdsponsor van de film, betuigen zij hun eer aan deze bijzondere aartsbisschop die nog steeds een speciale plek in hun hart heeft. In de grote theaterzaal was er ook een grote banner te zien van het kinderboek “Mijn dorpje”, dat met Pasen door Stire zal worden uitgebracht. Mede geïnspireerd door de woorden van aartsbisschop Cicek, dat je nog zoveel kunt weten of horen, maar het nutteloos is als dat niet wordt opgeschreven omdat het dan verloren gaat, heeft zij dit boek geschreven.

“Ik besefte dat er na mijn generatie niemand meer over dat leven zal kunnen vertellen. Dan zou de leefwijze van onze ouders, van waarschijnlijk duizenden jaren lang, voor altijd vergeten zijn,” aldus Stire. Zij vertelde dat dat de reden is voor het schrijven van het boek Mijn dorpje, “dat onze kinderen, kleinkinderen en de generaties erna, een beeld kan geven van het leven in Tur Abdin. Het leven van onze ouders en de vele generaties voor hen”.

Over de film Ware herder zei ze: “Door het in beeld brengen van deze ware herder, ware leider, heeft deze verfilming van Mor Julius Yeshu Cicek een snaar geraakt. Bij de mensen die hem gekend hebben is deze film een feest van herkenning. Bij de jongeren echter, een kennismaking. En wat voor een kennismaking!”

Boeken
Aartsbisschop Cicek was een grote liefhebber van boeken van de Syrisch-Aramese kerk en geschiedenis. Hij stond ook bekend om zijn befaamde handschrift en vele boeken die hij geschreven en uitgebracht heeft. Naast waardevolle boeken als “De verborgen parel” en “Echo uit een onverwerkt verleden”, werd ook het boek “Haniyé” van Matay de Mayee aangeboden, die samen met zijn zus aanwezig was bij de filmvertoning in Diemen. Hij woont in Amsterdam en is de auteur van dit Aramese kookboek. Hij kende aartsbisschop Cicek ook persoonlijk. “Hij was een erg goede vriend van mijn ouders, hij was aanwezig op hun huwelijk in Tur Abdin, verbleef in zijn beginperiode in Nederland bij ons thuis en heeft mij gedoopt in Hengelo. Om dat te vieren zijn toen drie schapen geslacht en uitgedeeld aan de 300 aanwezige gasten.”

Matay sprak met veel lof over de film. “Ik ben blij dat ik vandaag ook aanwezig kon zijn. Dit is voor de tweede keer dat ik de film Ware herder heb gezien. Het brengt veel mooie en warme herinneringen met aartsbisschop Cicek weer naar boven. De film heeft mij enorm ontroerd.”

Uniek
Het succes van de film is snel rondgegaan binnen de gemeenschap. Er is ook veel belangstelling uit het buitenland. “We zijn momenteel bezig met het vertalen van onze film in het Duits. Maar we willen ook vertalingen in het Engels, Zweeds en Frans,” aldus Johan David.

Deze film is een gezamenlijke productie van Nisho Foundation, Suryoyo Sat en 1Twente met steun van de Syrisch-orthodoxe kerk. De verfilming van het levensverhaal van Mor Julius Yeshu Cicek, die een zeer charismatische en buitengewoon belangrijk persoon is geweest voor de Syrisch-orthodoxe kerk, is uniek. Nog niet eerder is er in de geschiedenis van de kerk een film in deze omvang, over een geestelijk kerkleider, geproduceerd en gerealiseerd.

Geslaagd event
Diana Ipek kon als medeorganisator terugkijken op een geslaagd event en was blij met de grote opkomst. “Het was een hele mooie en leerzame dag voor alle aanwezigen. We hebben vandaag meer kunnen leren over het leven van een bijzonder persoon die heel belangrijk is geweest voor ons kerk en gemeenschap. Ik vind het echt super knap van de makers van deze film dat zij tot in detail een mooi en waardig beeld van aartsbisschop Cicek hebben kunnen laten zien. Deze film is een echte aanrader voor diegene die het nog niet hebben gezien.”

GRONAU/DUITSLAND – De Integratieraad besprak afgelopen november de uitreiking van de prijs. Tijdens de bijeenkomst konden de aanvragers zichzelf voorstellen, zodat de leden van de commissie vervolgens een besluit konden nemen: De Integratieprijs 2023 gaat naar de Aramese cultuurvereniging Turo d’Izlo. De cultuurvereniging zet zich actief en duurzaam in voor de integratie van immigranten in Gronau.

De cultuurvereniging kenmerkt zich vooral door het bevorderen van inclusie en educatie en het versterken van sociale banden. Een mooi voorbeeld hiervan is het project voor de renovatie van het kinder- en jeugdcentrum. Dit biedt kinderen en jongeren een veilige en ondersteunende plek voor onderwijs, vrijetijdsbesteding en sociale interactie.

De ceremonie van de prijsuitreiking vond plaats in het gebouw van de Aramese cultuurvereniging. Na een muziekoptreden en een dansoptreden van de eigen folklore dansgroep overhandigde burgemeester Rainer Doetkotte de prijs van 900 euro aan de voorzitter, Johann Dag. “Ik ben erg blij dat de Integratieraad heeft besloten de Integratieprijs van het Jaar 2023 toe te kennen aan de Aramese cultuurvereniging Turo d’Izlo, die door haar grote inzet een belangrijke bijdrage heeft geleverd aan het bevorderen van de integratie in onze stad – en doet dat al bijna vier decennia!”, zei burgemeester Rainer Doetkotte blij.

Ook de voorzitter Johann Dag reageerde verheugd en benadrukte dat de prijs een belangrijk teken en bevestiging is van gemeenschapsbetrokkenheid. Integratie wordt door de Aramese gemeenschap en haar organisaties serieus genomen en ook beleeft. Daarom wordt de prijs in ontvangst genomen namens iedereen die nauw verbonden is met de cultuurvereniging Turo d’Izlo Gronau.

Bron: Gronau.de
Foto: Stadt Gronau